Τετάρτη, 26 Φεβρουαρίου 2014

Δεν έχουν μόνο οι Άγγλοι βασίλισσα! Μέλισσα και κοινωνιολογία..

μελίσσι το [melísi] Ο44 : 1α. πλήρης και αυτόνομη κοινωνία μελισσών, συνήθ. τοποθετημένη σε μία κυψέλη: Πουλάει το μέλι που βγάζει από τα μελίσσια του. Στην κουφάλα της ελιάς φώλιασε ένα ~. β.(μτφ.) μεγάλο και θορυβώδες πλήθος ανθρώπων: ~ / σαν το ~ μαζεύτηκε ο κόσμος στην έκθεση βιβλίου. 2.(πληθ.) τόπος όπου είναι τοποθετημένες οι κυψέλες: Πηγαίνει συχνά στα μελίσσια του.

Η κοινή μέλισσα είναι κοινωνικό έντομο γεγονός που σημαίνει ότι ένας μεγάλος αριθμός ατόμων ζει σαν μια οργανωμένη κοινωνία. Στις κοινωνίες των μελισσών παρατηρείται ένας διμορφισμός φύλου. Αρσενικά άτομα είναι οι κηφήνες και θηλυκά η βασίλισσα και οι εργάτριες. Το μελίσσι λειτουργεί σαν ένα καλά οργανωμένο σύστημα τάξεων που αυξάνει πολλαπλασιάζεται και αντιδρά στα εξωτερικά ερεθίσματα. Ο πληθυσμός ενός μελισσιού μπορεί να ξεπεράσει τις 40.000 εργάτριες, ανάλογα με την εποχή του έτους, μια βασίλισσα και μερικές εκατοντάδες κηφήνων, κυρίως κατά την αναπαραγωγική περίοδο.

Η βασίλισσα διακρίνεται εύκολα από τους κηφήνες και τις εργάτριες γιατί είναι το πιο μεγαλόσωμο άτομο, μήκους περίπου 19 χιλιοστών. Δε συλλέγει τροφή ούτε ασχολείται με άλλες εργασίες στο μελίσσι και ακολουθείται από ένα αριθμό εργατριών που τη φροντίζουν. Κρατά σε συνοχή το μελίσσι με κάποιες χημικές ουσίες που παράγει, διατηρώντας τη χαρακτηριστική του οργάνωση και ρυθμίζοντας τη λειτουργία του. Είναι το μόνο θηλυκό άτομο που ζευγαρώνει συνήθως με 8-12 κηφήνες. Ο αριθμός των αυγών που γεννάει εξαρτάται από την ηλικία της και από την εποχή του έτους. Ωοτοκεί κατά μέσο όρο 1500 αυγά την ημέρα από το Μάιο ως τον Ιούνιο και μέχρι 200.000 αυγά ετησίως. Ζει ως και 5 χρόνια.

Η εργάτρια είναι το μικρότερο σε μέγεθος άτομο της κυψέλης και ασχολείται με όλες τις εργασίες του μελισσιού: καθάρισμα , αερισμό, φρούρηση, συλλογή και επεξεργασία τροφής, χτίσιμο κερήθρων και άλλα. Δε ζευγαρώνει με τους κηφήνες και γεννά κάτω από ορισμένες συνθήκες μόνο αγονιμοποίητα αυγά. Σε εποχές έντονης δραστηριότητας δηλαδή την άνοιξη και το καλοκαίρι ζει το πολύ 45 ημέρες ενώ το χειμώνα μέχρι 6 μήνες.
Το σώμα της μικρό και τριχωτό, αποτελείται από τρία μέρη: το κεφάλι, το θώρακα και την κοιλιά. Πληροφορείται τα όσα συμβαίνουν γύρω της από τα αισθητήρια όργανά της που βρίσκονται στο κεφάλι και στα πόδια της. Τα μάτια της σχηματίζονται από χιλιάδες έδρες. Με αυτές η μέλισσα βλέπει τις κινήσεις, προσανατολίζεται πετώντας και διακρίνει τα χρώματα των λουλουδιών. Ακούει, αισθάνεται και αγγίζει με τις κεραίες της, οι οποίες αποδεικνύονται όργανα πολύ χρήσιμα μέσα στο σκοτάδι της κυψέλης. Για να αναγνωρίσει τις συντρόφισσές της και να ανιχνεύσει τους εχθρούς της, εμπιστεύεται την όσφρησή της.

Ο κηφήνας είναι το αρσενικό άτομο του μελισσιού και έχει μήκος περίπου17 χιλιοστά. Δεν έχει κεντρί ούτε όργανα συλλογής τροφής και παραγωγής κεριού. Η αποστολή του συνίσταται στην αναζήτηση της παρθένας βασίλισσας και στο ζευγάρωμα μαζί της έξω από την κυψέλη. Τις πρώτες 12 μέρες της ζωής του μένει στην κυψέλη μέχρι να γίνει αναπαραγωγικά ώριμος και στη συνέχεια πετάει σε συγκεκριμένες περιοχές για να ζευγαρώσει με τις βασίλισσες. Μετά τη σύζευξη πεθαίνει. Ζει το πολύ δυο μήνες.

Δεν υπάρχουν σχόλια: